Edirne için Notlar ve Edirne'de Tarih, Kültür, İnanç Turu

(Aşağıdaki Tur Programı, Ayhan Tunca tarafından yayınlanan "Edirne için Notlar ve Edirne'de Tarih, Kültür, İnanç Turu" isimli kitabından alınmıştır.)

Edirne'de yürüyerek yapacağınız gezide, başlangıç noktasının Selimiye olarak öngörülmesi durumunda ve belli bir yürüyüş düzeni içinde şu noktaları gezebilir ve görebilirsiniz:

1. SELİMİYE CAMİİ

Beş asra yaklaşan geçmişiyle zamana meydan okuyan, dimdik ayakta duran heybetiyle insanı kendine hayran bırakan, teknik özelliklerindeki üstünlük ve ayrıcalıklarla Osmanlı mimarisini göklere çıkaran, şehir siluetindeki hakimiyetini açıkça belli eden ihtişamıyla herkesi büyüleyen Selimiye, Osmanlı Saltanatı'nın Edirne'ye en büyük armağanı olarak kubbesinden minarelerine,
süslemelerinden akustiğine kadar eşsiz bir değer...

2. TÜRK İSLAM ESERLERİ MÜZESİ

Türk İslam Eserleri Müzesi, Selimiye Külliyesi kapsamında yer alan Dar-ül Tedris Medresesinde 1971 yılında yeniden düzenlenmiştir. Müzede pehlivan eşyaları, tekke eşyaları, işleme ve levha ürünler, silahlar, Osmanlı çini ve seramikleri, saraydan kalan mutfak eşyaları, ahşap eşyalar sergilenmektedir.

3. İTTİHAT VE TERAKKİ KULÜBÜ BİNASI (HALK EĞİTİMİ MERKEZİ)

4. TAŞLIK SU MAKSEMİ

5. ZEHRİMAR MEZARLIĞI

6. ARKEOLOJİ VE ETNOĞRAFYA MÜZESİ

İki bölümden oluşan müzenin Etnografya bölümünde Osmanlı dönemine ait eşyaların yanı sıra, Edirne'ye özgü süsleme sanatı olan edirnekâri işlemelerle süslenmiş malzemeleri yakından inceleyebilirsiniz. Arkeoloji bölümünde ise tarih öncesi dönemlerle Roma ve Bizans dönemlerine ait yazıt ve eşyaları görerek, tarihi bilginizi görsel öğelerle süslemiş olacaksınız.

7. SARAY HAMAMI (SULTAN SELİM HAMAMI)

Selimiye Camii ile birlikte yapılan Sultan Selim Hamamı, Saray-ı atik'in (Eski saray)içinde yer almasından dolayı Saray Hamamı diye de anılır. Bugün harap halde olan hamamın restorasyon çalışmaları sürmektedir.

8. HADIM BALABAN MEZARI

9. HARBİYE KIŞLASI

10. HAFIZ AĞA KONAĞI

11. BAHAİ EVİ (BEYAZ EV-RIZABEY'İN EVİ)
12. BELEDİYE BAŞKANI FUAT BEY'İN MEZARI

13. SELİMİYE ARASTASI (KAVAFLAR ÇARŞISI)

Evliya Çelebi buranın Kavaflar(ayakkabıcılar) çarşısı" olduğunu yazar. Dua kubbesinde, burada dükkânı olanlar sabahleyin doğru iş yapacaklarına dair dua ettikleri bilinmektedir. Çelebi burada o zaman yapılan türlü türlü pabuçların adlarını sayıyor.

Esnafın mallarını satabilmek için müşterilere dökülen dilleri kendisine mahsus bir şive ile uzun uzun anlatıyor. Son Balkan Savaşında düşman mermileri ile iki yerinden yıkılan Edirne'nin bu güzel ve tarihi çarşısı,restore edilerek günümüzde gezilip görülmesi gereken yerlerden biri olmuştur.

14. ANIT AĞAÇ (YEDİYOLAĞZI)

15. HAVLUCULAR HANI (SOLAKLAR HANI, ASTARLAR HANI)

16. EKMEKÇİOĞLU SEBİLİ (PAZARCILAR İÇİ SEBİLİ)

17. MEZİTBEY HAMAMI

18. EDİRNE BELEDİYE BİNASI

1910 yılında Padişah  Mehmed Reşat Edirne'ye geldiğinde ve Yunan işgali sırasında Kral Konstantin bu binada kalmışlardır. Ayrıca ATATÜRK Edirne'yi ziyaret ettiği 21-25 aralık 1930 tarihlerinde bu binada misafir edilmiştir. Atatürk’ün kaldığı oda, Belediyece 21 Aralık 1978 günü Atatürk odası olarak düzenlenmiş ve hizmete açılmıştır.

19. ESKİ CAMİ (CAMİ-İ ATİK)

20. RÜSTEMPAŞA KERVANSARAYI

21. BEDESTEN

22. ÜÇŞEREFELİ CAMİİ (BURMALI CAMİİ)

Ebü'l Hayrat (Hayırlar Babası) sıfatıyla anılan 6. Osmanlı padişahı II.Murat'ın Edirne'ye bahşettiği muhteşem bir eser olan Üç Şerefeli Camii, mimari açıdan "merkezi büyük kubbeye geçişin" başlangıcı olmuştur. Edirne'nin Osmanlı dönemindeki en geniş çaplı imar hareketi, Sultan II. Murat Han dönemine rastlar. II. Murat döneminden itibaren, daha sonra tahta çıkan padişahlar, saray ileri gelenleri ve halk içinde maddi durumu elverişli olanlar, Edirne'nin imarında adeta birbirleriyle yarışmışlardır. II. Murat'ın padişahlığı süresince Edirne'de 36 mescit, 10 cami, 4 imaret, 2 türbe, 5 han, 7 hamam, 1 çarşı (bedesten), 1 köprü ve 3 medrese olmak üzere 69 mimari eser yapıldığı bilinmektedir. Bu eserlerin bir bölümü ne yazık ki yok olmuştur.

23. PEYKLER MEDRESESİ

24. VALİ HACI İZZET PAŞA TÜRBESİ

25. SOKULLU HAMAMI

Kesme taş ve tuğla işçiliğinin Mimar Sinan'a has şekli ile meydana getirilmiş olan bu eserin, ana cadde üzerinde bulunan gayet büyük ölçüdeki soyunmalıkları, cephelerdeki revakların (kemer kubbe) yarısı bugün yıkılarak yola bırakılmıştır. Üç Şerefeli Camii karşısında bulunmasından dolayı "Üç Şerefeli Hamamı" veya diğer adıyla "Çifte Hamam" olarak da tanınmaktadır. Sokullu Mehmet Paşa tarafından Mimar Koca Sinan'a yaptırılmıştır.

26. TAŞHAN

27. DEVECİHAN

28. BEYLERBEYİ CAMİ HAZİRESİ

29. BEYLERBEYİ HAMAMI

Saray içine giden yol üzerinde, Saraçhane köprüsü yakınında bulunmaktadır. Rumeli beylerbeyi Yusuf Sinaneddin Paşa tarafından 1429 (H .832) tarihinde cami ve imareti ile birlikte yaptırılmıştır. Uzun bir zaman harap kalan hamam, Ekmekçizade Ahmet Paşa tarafından tamir ettirilmiştir. XIX. asrın sonlarına kadar faaliyetini devam ettiren hamam Balkan harbinden sonra terk edilerek soyunmalıkları ortadan kalkmış ve sıcaklık kısımları bugün tamamen harabe haline gelmiştir.

30. TÜTÜNSÜZ AHMET (AHMET RIDVANİ) TÜRBESİ

31. SAAT KULESİ

32. ALİ PAŞA ÇARŞISI (KAPALI ÇARŞI)

Tarihi Ali Paşa Çarşısı, 1992 yılında çıkan yangın sonucunda kullanılamaz hale gelmiş, 5 yıl sonra ise restore edilerek tekrar hizmete açılmıştır. 1561 yılında Hersekli Ali Paşa tarafından Mimar Sinan'a yaptırılmıştır. Bir rivayete göre Kırklareli'nde yapılacak bir camiye gelir temin etmek amacıyla yaptırılmıştır. Yapılmasındaki diğer bir amaç ise kıymetli eşya satan (Altın, Gümüş vb.) ticaret erbabını bir çatı altında toplamak ve bu ticaret erbabının korunmasını sağlamaktı.

33. İLHAN KOMAN’IN DOĞDUĞU EV

34. MAARİF SU TERAZİSİ

35. KALEİÇİ EVLERİ

36. İTALYAN (KATOLİK) KİLİSESİ

37. BÜYÜK SİNAGOG

Edirne'de yaşamış nice medeniyetler, inançları doğrultusunda çeşitli eserler inşa etmişlerdir. Özellikle Osmanlı döneminde Edirne'de yaşayan Yahudi cemaatinin çokluğunu, yaptırılan ancak günümüze kadar ulaşamayan 14 adet sinagogla ve bunun yanında yapılan Büyük Sinagog'la görmekteyiz.

38. EKMEKÇİOĞLU (EKMEKÇİZADE) AHMET PAŞA KERVANSARAYI (AYŞEKADIN KERVANSARAYI)

"Büyük hayrat. Bu Sultan Ahmet döneminde küçük bir han imiş. Sonra Ekmekçizâde Ahmet Paşa temelinden yıkıp büyük bir han yaptırmış ki, Edirne kentinde ve İstanbul'da misali yoktur" Evliya Çelebi

Not: Yukarıdaki gezi programı, Ayhan Tunca tarafından Ağustos 2006'da yayınlanan "Edirne için Notlar ve Edirne'de Tarih, Kültür İnanç Turu" adlı kitaptan alınmıştır. Kitabı Edirne'deki birçok kitap satış noktasından satın alabilirsiniz.

İletişim Bilgileri
Ayhan Tunca
Tel: 0542-283 23 82
E-posta: yoredergisi@hotmail.com